Chương 5
Petis đen
Vuốt sang trái để đọc tiếp
Làn khói trắng cuồn cuộn bốc lên tận trần chợ Kamal.
Sáng ngày thứ năm. Quầy hàng mà Fauzi chỉ nằm ở tận cùng chợ. Hàng người xếp dài ra tận ngoài lối đi. Trước bếp nướng, một người phụ nữ quấn khăn vàng trên đầu đang một mình lật những xiên thịt. Một tay cầm xiên, một tay phe phẩy chiếc quạt. Mồ hôi nhỏ tong tỏng từ cằm xuống.
Hà kéo tay áo Raka.
“Đừng nói họ của anh. Đó là người đã tuyên bố không bán cho anh nổi một xiên đâu. Hãy nhìn vào thực tế.”
“Tôi biết rồi. Đừng nói họ, tên tôi cũng không nói luôn.”
Raka len qua bên cạnh hàng người. Than sắp tàn, xiên thịt không còn bốc khói nữa.
“Khoan đã!”
Tay anh động trước cả miệng. Raka chộp lấy cái quạt đặt bên cạnh bếp, quạt phành phạch. Than bỗng đỏ rực lên.
“Ai đấy hả, cậu kia!”
“Tôi đến giúp! Không lấy tiền công!”
Người phụ nữ tròn mắt, rồi bật cười vang cả chợ.
“Ha ha ha! Nếu chỉ là đôi tay thì tôi mượn nhé!”
Người đó chính là Siti.
*
Quạt than là việc nặng hơn anh tưởng.
Một cánh tay phải thì không kịp, Raka cầm mỗi tay một cái quạt. Siti xếp xiên lên. Raka quạt. Mỡ nhỏ xuống than, kêu xèo một tiếng. Siti nhúng xiên vào nước sốt xì dầu ngọt trộn đậu phộng. Lại quạt. Nước sốt cháy xém, làn khói thơm lừng tỏa ra ngoài lối đi.
“Mười xiên thì bao nhiêu vậy cô?”
“Hai mươi lăm nghìn.”
“Ối chà, rẻ quá! Chỉ chênh có mười nghìn rupiah so với một bát mì nhà tôi!”
“Mì nhà cậu?”
“Không, không có gì đâu ạ!”
Bên cạnh hàng người, Hà hạ vành nón cói xuống.
Quá trưa, cuối cùng khách cũng vãn. Siti lấy cánh tay tròn rám nắng lau mồ hôi, dúi vào tay Raka một cái đĩa. Mười xiên sate và cơm gói lá dừa nấu chín.
“Cơm thợ đấy nhé. Phần của cô bé bên kia cũng có.”
“Hời quá! Hà ơi, bữa hôm nay coi như trừ vào tiền công của tôi nhé!”
“Dạ… tôi sẽ ghi lại.”
Raka nhúng một xiên thật đẫm vào nước sốt rồi cắn một miếng.
Và anh khựng lại.
Mặn. Thơm khét. Ngọt dịu. Sâu bên trong còn có một vị gì như biển, hơi nồng, hơi tanh, đậm đà.
Đó chính là vị nằm tận đáy nồi nước dùng của bố, đêm nào cũng có.
“Cái này…”
Raka vẫn cầm xiên trong tay, nhìn Siti.
“Nước sốt này có gì trong đó vậy cô?!”
“Petis đấy. Tương tôm. Người ta nấu tôm cho cô lại, nhào đến khi đen kịt. Petis Madura thì đen và ngọt đặc biệt.”
“Petis…”
Raka đưa đĩa nước sốt lại gần mũi, nhắm mắt. Không sai được.
“Là vị ở tận đáy nồi nước dùng của bố tôi. Tôi nghe nói về nó từ năm mười tuổi, giờ đã hai mươi bảy. Cuối cùng cũng biết được tên của một thứ.”
“Nếu tính từ mười tuổi thì là mười bảy năm. Phép tính chính xác. Hết ạ.”
Hà ghi gì đó vào sổ tay. Nhưng hôm nay cô viết chậm hơn thường lệ.
Siti nhìn chằm chằm vào mặt Raka.
Mai cậu có đến nữa không, Siti hỏi.
“Có chứ ạ!”
*
Ngày thứ sáu. Từ sáng sớm chợ đã chật kín người. Phà từ Surabaya cập bến, khách ùa vào như nước.
Raka quạt nhanh hơn hôm qua. Đúng lúc đó, năm người đàn ông mặc tạp dề xanh đồng phục của đội dọn vệ sinh chợ kéo đến. Người đi đầu, to lớn, tay vẫn cầm chổi, lưng thẳng đến lạ.
Bộ ria muối tiêu vểnh hẳn hai đầu.
“Báo cáo, cậu phụ việc có vẻ mệt! Xin được mang gió đến ạ!”
Thứ họ khiêng đến là một chiếc quạt công nghiệp khổng lồ, cao bằng người lớn. Một sợi dây nối dài kéo từ tiệm vải bên cạnh sang.
“Khoan, cái đó mạnh quá không?”
“Mức mạnh nhất, thưa ngài!”
Công tắc bật lên.
Vù ù ù ù, gió gầm lên. Khói từ bếp nướng bay thẳng ra như đạn đại bác. Sarong ở tiệm vải bay phần phật, chuối ở sạp trái cây đung đưa, cả lối đi trắng xóa.
“Cháy rồi!”
Ai đó hét lên.
Xiên thịt rơi khỏi tay Siti. Mặt bà tái đi.
“Dập lửa, xin thực hiện!”
Những người đàn ông không biết lấy đâu ra mấy cái xô. Ào. Ào. Nước hắt thẳng vào bếp, vào than, và vào đầu Raka.
Than xèo xèo xèo một tràng rồi đen thui.
Trong làn hơi nước, nước nhỏ giọt từ chùm tóc ướt sũng của Raka xuống.
Khách trong hàng bắt đầu xì xào. Có người định bỏ về.
“Khoan đã!”
Raka dùng tay gạt đống than. Phía dưới vẫn còn khô.
“Bà bên cạnh! Mấy cái vỏ dừa đó, bao nhiêu vậy bà?”
“Vứt đi thôi mà. Cậu cứ lấy đi.”
“Hời quá!”
Raka nhét vỏ dừa khô xuống dưới than, quẹt diêm, rồi dùng quạt phe phẩy thật nhẹ, thật nhẹ. Một ngọn lửa nhỏ bén sang vỏ dừa. Bén sang than.
Sau đó anh xoay cổ chiếc quạt lớn một vòng. Mức gió yếu nhất. Hướng ra con đường lớn, nơi khách từ phà đang đi vào.
“Cô Siti, nướng cho cháy nước sốt đi ạ!”
Siti ngẩn người một thoáng, rồi nhúng xiên vào nước sốt, đặt lên than.
Xèo.
Mùi nước sốt cháy xém hòa với petis theo làn khói trắng thong thả trôi ra con đường lớn.
Khách từ phà, từng người, từng người một, hít hít mũi rồi ngoái lại. Hàng người dài gấp đôi lúc nãy.
“…Cách của bố đấy.”
Siti vừa lật xiên vừa lẩm bẩm.
“Dùng khói nước sốt cháy để gọi khách.”
Chiều tối, sate bán sạch không còn một xiên.
Những người dọn vệ sinh đã biến mất từ lúc nào. Chỉ còn chiếc quạt được trả lại trước tiệm vải.
〈Bộ ria đó, ở chợ Madura cũng là mốt sao?〉
Raka nghiêng đầu, vắt vạt áo đồng phục ướt sũng.
*
Dọn dẹp xong, Siti ngồi phịch xuống chiếc ghế tròn cạnh bếp.
“Này cậu. Thôi được rồi.”
“Dạ?”
“Giọng đó. Giống hệt cuộc điện thoại hôm kia đấy.”
Raka làm rơi cái quạt.
“Bị… bị phát hiện rồi…”
“Từ câu đầu tiên sáng hôm qua. Ha ha ha!”
“Vậy sao cô không đuổi tôi đi?”
Siti thôi cười.
“Người nhà Pradipta đến nhà tôi lần nào cũng là chuyện tiền bạc. Nhưng cậu thì không đưa tiền mà đưa tay ra. Còn dầm cả nước nữa.”
“Nhà tôi khác với dòng chính. Bố tôi là người bỏ nhà đi, còn nhà tôi thì nợ ngập đầu.”
“…Ra vậy.”
Siti lại nhìn chằm chằm vào mặt Raka một lần nữa. Rồi bà lôi từ dưới bếp nướng ra một chiếc hộp thiếc nhỏ cũ kỹ.
“Bố tôi hay kể lắm. Về cái quầy bốn người ở chân cây cầu đỏ.”
Raka lấy chiếc điện thoại nứt màn hình ra, đưa bức ảnh quán cà phê cho bà xem. Siti nheo mắt.
“Người ngoài cùng bên trái, cầm xiên, là bố tôi, Slamet. Bên cạnh là ông Gunawan Pradipta, tai dựng. Rồi đến ông Lộc, đầu bếp từ Việt Nam sang, nghe nói người nhỏ con. Ngoài cùng bên phải là ông Prasut, thủy thủ người Thái.”
“Người không có mặt mũi là ông Prasut…”
“Đúng vậy. Bốn người bán mì với sate, đêm nào cũng cười.”
Siti đặt tay lên nắp hộp nhỏ.
“Một đêm nọ, quầy bị cháy rụi. Với cái nồi còn sót lại, bốn người ăn mỗi người một bát mì cuối cùng, rồi từ đó mỗi người một ngả.”
“Mỗi người một bát… là bốn bát!”
Raka lấy tờ hóa đơn từ trong ví cài ra.
“Quầy bốn người, năm 1971, bốn bát, chưa thanh toán. Nhưng là quầy của chính họ, sao lại chưa thanh toán?”
“Ai biết. Bố tôi cứ hễ nói đến đó là im bặt.”
Siti thoáng nhìn ra xa.
“À mà, lâu lắm rồi, tôi có nghe nói con gái ông Prasut từ Thái Lan một mình sang Surabaya tìm ông Gunawan. Có gặp được hay không thì tôi không biết.”
“Không biết có gặp được không nhỉ…”
Siti mở hộp, nhón ra một mảnh giấy nhỏ ố vàng.
Đó là một tấm vé phà. Có dòng chữ ‘Kamal – Surabaya’ và dấu ‘1971’. Ở ô số ghế ghi số 9.
“Nó nằm trong ví bố tôi cho đến lúc ông mất.”
Siti lật tấm vé lại. Một hàng chữ to nghiêng sang phải.
Hội An Lộc nước giếng
“Chữ này không phải của bố tôi. Chắc là chữ của ông Gunawan Pradipta.”
Hà khẽ hít vào một hơi.
Hội An là quê tôi, Hà nói.
“Hội An chẳng phải quê của Hà sao! Hời quá!”
Raka nâng tấm vé bằng cả hai tay.
“Từ tờ hóa đơn thứ nhất đến tấm vé thứ hai! Tiến gần két sắt thêm một bước rồi!”
“Cậu cứ cầm đi.”
Siti dúi tấm vé vào tay Raka.
“Đổi lại, nếu gặp được gia đình ông Lộc, nhờ nhắn giúp. Rằng con gái Slamet vẫn đang nướng sate ở Kamal.”
“Hứa ạ!”
Raka lấy sổ ra, viết: Cô Siti, lời nhắn. Nợ.
Rồi anh thêm một dòng nhỏ ở góc trang: Hóa đơn: 1, vé: 9.
*
Tối đó, Raka gọi điện cho bố từ cầu tàu ngoài cảng.
“Bố. Con biết được một vị ở tận đáy nước dùng rồi. Là petis đúng không.”
Đầu dây bên kia, một lúc lâu chỉ có tiếng sóng.
“Ra vậy.”
“Chỉ có vậy thôi sao?”
“Cái lưỡi này, giống mẹ con.”
Giọng bố hơi cười. Raka không nói được gì nữa, nhìn ra biển.
“…Tiếp theo là Việt Nam. Hội An.”
“Cứ từ từ.”
Cúp máy xong, bên cạnh, Hà gấp cuốn sổ tay lại. Trong chiếc túi đeo chéo, có thứ gì đó rung lên bần bật. Hà không mở túi.
“Đang reo kìa. Cô không nghe sao?”
“Ban đêm tôi không làm việc. Hết ạ.”
Hà nói, vẫn quay mặt về phía biển.
“Tôi sẽ tính cách đi đến Hội An rẻ nhất. Nhân tiện, anh có hộ chiếu chưa?”
“Hộ chiếu?”
Raka định gập một ngón tay, rồi khựng lại.
“Cái đó giá bao nhiêu vậy?”
Tiếng thở dài thật dài của Hà vang lên trong bến cảng đêm: hà…
“…Anh chưa có, đúng không.”
“Rời khỏi đảo cũng mới có lần đầu hồi ba ngày trước thôi mà!”
*
Sáng ngày thứ bảy. Trên boong phà quay về Surabaya, Raka mở cuốn sổ ra.
Ngày thứ bảy. Còn lại năm mươi bốn ngày. Điểm đến: Việt Nam. Hộ chiếu: không.
Raka lần theo dòng cuối cùng hai lần.
── Hết chương 5 ──
