บทที่ 7
ป้ายที่แขวนอยู่แค่วันเดียว
ปัดไปทางซ้ายเพื่ออ่านต่อ
ร่างของหญิงสาวแอ่นโค้งราวกับคันธนู
วันที่ 8 กุมภาพันธ์ ก่อนเสียงสวดละหมาดรุ่งอรุณจะดังขึ้น ในบ้านพื้นกระดานริมแม่น้ำ หญิงสาวคนหนึ่งนอนอยู่บนเสื่อ แขนขาสั่นกระตุก ท้องของเธอใหญ่โต
ฟัตมา นาสุติออน อายุยี่สิบสี่ ตั้งครรภ์ได้สามสิบสี่สัปดาห์ สิติ ราฮายู บอกเขาอย่างนั้นระหว่างวิ่งมา
อดิตยา ปราตามา พลิกตัวฟัตมาให้นอนตะแคง
“หันหน้าไปด้านข้าง! สำลักน้ำลายจนหายใจไม่ออกน่ากลัวกว่ากัดลิ้นเยอะ! ชักนานกี่นาที”
‘นาทีกว่าๆ ...หยุดแล้ว’
อาการชักของฟัตมาคลายลง เธอหายใจเสียงดังเหมือนกรน แล้วหลับตาลงอย่างหมดแรง ที่หน้าประตู สามีหนุ่มกอดเสาไว้แน่น
สิติหยิบเครื่องวัดความดันแบบมือบีบจากกระเป๋าของตัวเองมาพันที่แขนเธอ
‘หนึ่งร้อยแปดสิบ ต่อร้อยสิบแปด’
“ครรภ์เป็นพิษชนิดชัก ความดันพุ่งขึ้นเพราะการตั้งครรภ์ สมองเลยเกิดพายุ ต้องหยุดมันก่อนที่ครั้งต่อไปจะมา สิติ มีของนั่นไหม”
‘มีสิ’
สิติหยิบกล่องเล็กๆ ขึ้นมาจากก้นกระเป๋าสีแดง เป็นกล่องสำหรับรับมือครรภ์เป็นพิษชนิดชัก ที่สถานีอนามัยแจกให้ผดุงครรภ์ประจำเขตคนละกล่อง ข้างในมีแมกนีเซียมซัลเฟตขวดเล็กๆ กับแคลเซียมกลูโคเนตสำหรับถอนพิษอีกหนึ่งหลอด
“ฉันจะแทงเข็มเอง เธอฉีดแมกนีเซียมสี่กรัม ค่อยๆ ดันเข้าเส้นเลือดดำให้ครบยี่สิบนาที อย่าเร็วเกินไป”
‘แล้วคุณจะทำอะไร’
“เฝ้าดู! แมกนีเซียมช่วยสงบความตื่นตัวของสมอง แต่ถ้าให้มากเกินไปลมหายใจจะหยุด ฉันเลยจะนับลมหายใจทุกนาทีแล้วเคาะเข่า ถ้าเข่าไม่กระตุกเมื่อไร นั่นคือสัญญาณว่าให้เกินแล้ว!”
เขาแทงเข็มน้ำเกลือจากเป้เข้าที่แขนเธอ แล้วส่งกระบอกฉีดยาให้สิติ สิติค่อยๆ ดันยาเข้าไปตามเสียงของอดิตยาที่ดูนาฬิกาข้อมือไปด้วย
“หายใจนาทีละสิบแปด เข่ากระตุก ...ดี ทำแบบนั้นต่อไป”
ยี่สิบนาทีผ่านไป ฟัตมาลืมตาขึ้นบางๆ
เสียงของอดิตยาต่ำลงและช้าลง
“ไม่เป็นไรแล้ว ไม่ต้องรีบ เจ็บตรงไหน”
‘หัว... ตามัวเป็นประกายวูบวาบ...’
“ส่วนลูก เดี๋ยวสิติจะฟังให้ เธอแค่หายใจก็พอ”
สิติเอาหูฟังไม้รูปแตรจากกระเป๋าเสื้อวางบนหน้าท้อง หลับตาข้างหนึ่งแล้วตั้งใจฟัง
เสียงของเด็กน้อยได้ยินชัด หนึ่งร้อยสี่สิบต่อนาที สิติพูดเบาๆ
สามีทรุดนั่งลงกับพื้นตรงนั้น
‘ตั้งแต่เมื่อวานเธอบอกว่าปวดหัวครับ เดือนก่อนตอนไปตรวจครรภ์ ก็โดนบอกว่าความดันสูง...’
“โดนบอกแล้วทำยังไง”
‘ไม่มีเงินค่าน้ำมันมอเตอร์ไซค์ไปสถานีอนามัยครับ’
อดิตยาไม่พูดอะไร เขาฉีดแมกนีเซียมเข้ากล้ามที่สะโพกทั้งสองข้างข้างละห้ากรัมต่อไป
ผู้ชายแถวบ้านช่วยกันถอดบานประตูไม้มาหนึ่งแผ่น วางฟัตมาลงบนนั้น แล้วหามไปตามซอยที่เสียงสวดละหมาดรุ่งอรุณลอยมา จนถึงรถพยาบาลที่ถนนใหญ่
หลังสิบโมง สามีที่ตามไปด้วยโทรมาที่มือถือของสิติ ที่โรงพยาบาลรัฐ ฟัตมาได้รับการผ่าคลอด เป็นเด็กผู้ชายหนักสองพันหนึ่งร้อยกรัม สามีบอกทั้งน้ำตาว่าแม่ไม่ชักอีกเลยตั้งแต่นั้น
แมกนีเซียมซัลเฟตในกล่องของสิติหมดเกลี้ยงแล้ว เหลือเพียงแคลเซียมกลูโคเนตหลอดเดียว
*
สิบเอ็ดโมงเช้า ทั้งสองคนอยู่ในห้องผู้อำนวยการสถานีอนามัย
อดิตยาวางใบคำสั่งปิดกิจการลงบนโต๊ะของเอ็นดัง กุสุมาวาตี
“สั่งให้ปิดภายในวันที่ยี่สิบเอ็ด เมื่อเช้านี้ฉันก็เพิ่งรักษาแม่ท้องที่ชักไปคนหนึ่ง ถ้าปิดแล้ว คนต่อไปจะไปที่ไหน”
‘ฉันเข้าใจความรู้สึกคุณค่ะ แต่ขอเริ่มจากกฎก่อนนะคะ’
เอ็นดังดันแว่นกลมขึ้น
‘ใบประกอบวิชาชีพแพทย์กับใบอนุญาตให้บริการรักษาเป็นคนละอย่างกันค่ะ ใบอนุญาตออกให้เป็นรายสถานที่ และคุณไม่มีใบอนุญาตของสถานที่ไหนในจาการ์ตาเลย’
“งั้นฉันก็ขอใบอนุญาตของห้องนั้น เอาเอกสารมา”
‘เอกสารต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของอาคารค่ะ เจ้าของก็คือคุณนูร์ฮายาตีที่เสียไปแล้ว อีกอย่าง บ้านในย่านนั้นแทบไม่มีโฉนดที่ดินเลย อาคารบนที่ดินที่มีคำเตือนให้รื้อถอนจะไม่ออกใบอนุญาตให้ค่ะ’
“...หมายความว่าไม่ว่าทำยังไงก็ไม่มีทาง งั้นสิ”
‘ที่ห้องนั้น ไม่มีทางค่ะ’
เอ็นดังชี้ไปที่ตารางงานบนผนัง
‘วันที่ 10 กุมภาพันธ์ ที่ศาลาประชาคม RW เป็นวันตรวจสุขภาพประจำเดือน โปสยันดู ชั่งน้ำหนักเด็กทารกและวัดความดันแม่ท้อง เป็นงานของสถานีอนามัย ตาชั่งกับสมุดบันทึกก็เป็นของสถานีอนามัยค่ะ’
“แล้วไงล่ะ”
‘ถ้าฉันพาหมอผู้ช่วยไปช่วยงานตรวจสุขภาพของสถานีอนามัยสักคน ก็ทำได้ตามดุลยพินิจของฉัน แต่เฉพาะวันนั้น สถานที่นั้น และช่วงเวลานั้นเท่านั้นค่ะ’
“แค่วันเดียวเนี่ยนะ!”
‘แล้วในหนึ่งวัน คุณหมอปราตามาจะตรวจได้กี่คนคะ’
อดิตยาอ้าปากแล้วก็หุบลง
เอ็นดังหันไปทางสิติ
‘ฉันจะใส่รายชื่อผู้หญิงหกคนที่เดินตรวจตราไว้ในบัญชีคาเดอร์ คือบรรดาแม่ๆ ที่มาช่วยงานตรวจสุขภาพ คุณสิติช่วยไปรวบรวมชื่อมาให้ด้วยนะคะ’
สิติพยักหน้าลึกๆ
เอ็นดังหยิบกระดาษแผ่นหนึ่งออกมาจากลิ้นชัก
‘แล้วนี่ ตามจริงไม่ควรเอามาให้ดูค่ะ’
เป็นสำเนาคำร้องเรียนที่ส่งมาถึงที่ว่าการเขต ชื่อผู้ยื่นถูกระบายดำไว้ ลงวันที่ 3 กุมภาพันธ์ บนกระดาษพิมพ์ภาพถ่ายไว้หนึ่งภาพ
คนไข้นอนบนเสื่อ ม้านั่งไม้ยาว กล่องกระดาษลังที่เปิดอยู่ กับตัวอักษรต่างชาติ
“...นักข่าวสินะ คนที่คลาราพามา ที่ถือกล้องนั่น”
‘นักข่าวคนนั้น ฉันห้ามไว้ที่หน้าประตู ไม่ได้ให้เข้าไปข้างในเลยค่ะ’
เสียงของสิติเบามาก
เอ็นดังลุกขึ้นแล้วหันไปทางหน้าต่าง
ฉันขอมองข้างนอกสักครู่นะคะ เอ็นดังพูดแล้วหันหลังให้
อดิตยาหยิบมือถือขึ้นมาถ่ายรูปไว้
*
ตอนกลางคืน ในครัวของนูร์ฮายาตี สิติกำลังต้มน้ำ ใส่ผงกาแฟซองลงในแก้ว แล้วตักน้ำตาลสองช้อน
อดิตยาจิบไปหนึ่งคำแล้วหน้าเหยเก
“จืด น้ำตาลไม่พอ”
‘หา? ของยายน่ะหวานเกินไปต่างหาก’
“แบบนั้นแหละดีแล้ว”
มือของสิติชะงัก จากนั้นเธอก็เงียบๆ ใส่น้ำตาลเพิ่มอีกสามช้อน
อดิตยาดื่มจนหมดแก้ว
‘คืนวันที่สิบสอง จะทำตะห์ลีลวันที่เจ็ด ทุกคนมาสวดมนต์ด้วยกัน แล้วกินอะไรเบาๆ แค่น้ำกับขนมก็พอ’
“ไม่ทำกล้วยทอดเหรอ”
น่าจะถามวิธีทำไว้ให้ดีๆ นะ สิติพึมพำ
สิติหยิบพัดขึ้นมา เป็นพัดใบมะพร้าวของนูร์ฮายาตี
ศรี อูตามี โผล่หน้ามาที่ประตู ในมือถือจานไข่ต้ม
‘คุณหมอคะ นี่ของเหลือที่บ้านค่ะ ให้สิติจังกินด้วยนะคะ’
“อืม ...ลูกของรัตนาสบายดีไหม”
‘สบายดีค่ะ แต่งานฉลองตั้งชื่อยังไม่ได้ทำเลย วันที่เจ็ดอยู่โรงพยาบาล วันที่สิบสี่ก็ไม่ใช่เวลาจะฉลองอะไร วันที่ยี่สิบเอ็ดคือพรุ่งนี้ แต่ใกล้บ้านที่กำลังไว้ทุกข์อยู่แค่นี้ จะเชือดแพะฉลองก็กระไรอยู่’
“สิติ คิดว่าไง”
‘ทำเถอะค่ะ ป้า ยายรอฟังชื่อเด็กคนนั้นมากที่สุดเลยนะคะ’
น้ำเสียงของสิติสั่งเหมือนเคย ศรีตาแดงชื้น พยักหน้าหลายครั้ง
“แล้วจะทำเมื่อไหร่”
‘หลังตะห์ลีลเสร็จ ฉันว่าวันที่สิบสี่ค่ะ’
“วันที่สิบสี่เป็นวันครบกำหนดรื้อถอนนะ”
‘ก็เพราะอย่างนั้นแหละค่ะ คุณหมอ ถึงต้องทำวันนั้น วันที่เขาบอกให้ออกไป เราจะเรียกชื่อเด็กในซอยนี้’
เรื่องวันตรวจสุขภาพมะรืนนี้ ศรีบอกว่าจะบอกต่อให้พวกผู้หญิงด้วย
พอศรีกลับไป ในครัวก็เหลือแค่สองคน
อดิตยาเปิดรูปที่ถ่ายตอนกลางวันขึ้นบนมือถือ สิติใช้นิ้วขยายภาพ
“คิดว่าถ่ายจากที่ไหน”
‘หน้าประตูครัวค่ะ มุมนี้ ถ่ายได้จากตรงนั้นที่เดียวเท่านั้น’
สิติหยุดนิ้วไว้ที่ขอบขวาของรูป
บนพื้น มีแก้วเรียงอยู่เป็นแถว ผงกาแฟกับน้ำตาลจมกองอยู่ก้นแก้ว
‘เย็นวันที่ 2 กุมภาพันธ์ คืนที่ตั้งเวรเดินตรวจตรา ยายวางกาแฟให้ทุกคนเรียงไว้’
“คืนนั้น ใครเข้ามาในครัวบ้าง”
‘...ไม่รู้ ในห้องหน้ามีคนเต็มไปหมด ถ้าเป็นยายล่ะก็ ยายต้องจำได้แน่’
สิติกอดพัดไว้แนบอก
อดิตยามองมือถือในมือ
อีกสองวันก็ถึงวันตรวจสุขภาพ อีกหกวันก็ถึงกำหนดรื้อถอน อีกสิบสามวันก็ถึงกำหนดปิดคลินิก
และคนที่ไปยืนอยู่หน้าประตูครัวนี้ในคืนนั้น ยังอยู่ในย่านนี้
── จบบทที่ 7 ──
