บทที่ 1
ไฟที่ดับไป
ปัดไปทางซ้ายเพื่ออ่านต่อ
ตีสองกลางดึก ทันทีที่หมุนกุญแจประตูหน้าบ้าน วิไล สันติสุข ก็ขยับตัวไม่ได้
ไฟในครัวสว่างอยู่ ปกติแม่เป็นคนเข้านอนตั้งแต่สี่ทุ่มทุกคืน
“เอ่อ… แม่?”
ไม่มีเสียงตอบ วิไลถอดรองเท้านิรภัยออกได้เพียงข้างเดียว แล้วชะโงกมองเข้าไปสุดทางเดินแคบ ๆ
สมจิตร สันติสุข แม่ของเขา นั่งทรุดอยู่บนพื้นครัว หลังเล็ก ๆ งอโค้ง สองแขนโอบเตาถ่านดินเผาไว้แน่น หวีประดับสีกระ ชิ้นใหญ่ที่เกล้าผมสีดอกเลาของแม่สะท้อนแสงนีออนเป็นประกายทึบ ๆ นี่คือแม่ของเขาเหมือนทุกวัน วิไลพยายามคิดอย่างนั้น
ในเตามีเพียงขี้เถ้าสีขาว
กลิ่นขี้เถ้าเย็นชืดอบอวลอยู่ในครัว ยี่สิบปีมาแล้ว ห้องนี้ไม่เคยมีสักคืนที่ปราศจากกลิ่นถ่าน
“แม่ เป็นอะไรไป หนาวเหรอ”
เขาย่อตัวลง วางมือบนไหล่แม่ ไหล่ที่อยู่ใต้เสื้อผ้าฝ้ายเย็นเฉียบราวก้อนหิน
แม่ค่อย ๆ เงยหน้าขึ้น หางตาเรียวบางที่เวลายิ้มจะตกลงทันทีนั้นนิ่งสนิท ริมฝีปากเม้มแน่น
แต่กลับมีเสียงดังขึ้น
‘วิไล วิไล’
เป็นเสียงกระซิบทุ้มต่ำแหบพร่า ไม่ได้ออกมาจากปากแม่ มันดังอยู่ใกล้ ๆ หลังหูข้างขวา ใกล้จนรู้สึกถึงลมหายใจ
วิไลล้มก้นกระแทกพื้น ห่วงกุญแจที่เข็มขัดกระทบพื้นดังกริ๊งกร๊าง ช้อนทองเหลืองครึ่งเล่มที่ไหม้เกรียม ของที่ระลึกจากพ่อ แกว่งไกวอยู่ข้างกุญแจรถบรรทุก
แม่ไม่กะพริบตาแม้แต่ครั้งเดียว
〈เพราะเรื่องตอนเย็นนั่นแน่ ๆ เพราะเรื่องนั้น〉
ตอนหกโมงเย็นกว่า ๆ วิไลแวะกลับบ้านครั้งหนึ่งระหว่างส่งของ พอดีกับที่เจ้าหน้าที่สำนักงานจัดการของคอนโดส่งกระดาษให้แม่หนึ่งแผ่นแล้วเดินกลับไป ในกระดาษเขียนว่า ขอความร่วมมืออย่าใช้เตาถ่านในห้องพัก ดูเหมือนจะมีคนในตึกเดียวกันร้องเรียนว่ากลัวควัน
“อ๋อ… ครับ ถ้าเป็นกฎก็ไม่มีทางเลือกนะแม่”
‘ยี่สิบปีที่ใช้ไฟนี้ ไม่เคยทำให้ใครเดือดร้อนสักหน่อยนะ’
แม่ปากยื่น แล้วราดน้ำจากกาลงบนเตา เสียงฉ่าดังขึ้น ไอน้ำสีขาวพุ่งฟุ้ง มือหนาที่ผัดกระทะอยู่ในแผงลอยมาสามสิบปีสั่นเล็กน้อยในตอนนั้น นิ้วนางกับนิ้วก้อยของมือขวาโค้งงอเพราะแผลไฟไหม้เก่าและเหยียดไม่ออก แม่ใช้สองนิ้วนั้นลูบเกลี่ยขี้เถ้าเปียกอย่างแผ่วเบา
จากนั้นแม่อุ่นโจ๊กไก่ด้วยไฟสีฟ้าของเตาแก๊ส แล้วตักใส่ชามใหญ่จนเต็ม
“ไม่เป็นไรครับ เดี๋ยวก็ต้องไปแล้ว”
‘เอ้า ๆ กินข้าวมาหรือยัง ยังไม่ได้กินใช่ไหมล่ะ เขียนอยู่เต็มหน้าเลย’
แม่ยิ้มจนหางตาตก เป็นรอยยิ้มที่ดุด้วยความอ่อนโยนแบบที่แม่เป็นเสมอ
จากรอยยิ้มนั้นผ่านมาแค่แปดชั่วโมงเท่านั้น
“แม่ ไม่เป็นไรนะ ไม่เป็นไร ลุกไหวไหมครับ”
‘รักแต่ธนวัฒน์’
มือของวิไลชะงัก นั่นคือชื่อน้องชายของเขา
“…อะไรนะครับ”
‘วิไลน่ะ แม่ไม่เคยได้ให้อ้อนเลย บอกว่าเป็นพี่ต้องอดทน ไม่เคยอุ้มขึ้นมานั่งตักสักครั้ง’
เสียงนั้นเอ่ยตามถ้อยคำของแม่ แต่ไม่ใช่เสียงของแม่ เป็นเสียงที่คืบคลานขึ้นมาจากก้นบึ้งของดินชื้น ๆ น้ำตาหนึ่งสายไหลลงข้างริมฝีปากที่ปิดสนิท ใบหน้าไม่ขยับเลยแม้แต่น้อย มีเพียงน้ำตาที่ร่วงลงจากดวงตา
วิไลหยิบมือถือออกจากกระเป๋า นิ้วสั่นจนกดพลาดไปสองครั้ง
เสียงเรียกสายดังถึงครั้งที่สาม ภรรยาก็รับสาย
“สุดารัตน์ ขอโทษนะ ขอโทษที่โทรมาดึกขนาดนี้ แม่ผิดปกติน่ะ”
‘เอาล่ะ หายใจลึก ๆ ก่อน ผิดปกติยังไง มีไข้ไหม รู้สึกตัวไหม’
สุดารัตน์ สันติสุข ภรรยาของเขา บอกด้วยน้ำเสียงเร็วว่าเพิ่งกลับจากกะดึกครึ่ง ภรรยากับลูกสาวอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์อีกฟากของแม่น้ำจากคอนโด แยกกันอยู่มานานแล้ว ถึงอย่างนั้นเธอก็บอกว่า สิบห้านาทีถึง แล้ววางสายไป
*
เสียงออดหน้าประตูดังขึ้นหลังจากนั้นสิบห้านาทีจริง ๆ
สุดารัตน์ที่ยืนอยู่นอกประตูหลังตรงเป๊ะ ยังสวมเสื้อคาร์ดิแกนสีกรมท่าที่ใส่กลับจากงาน เพียงเห็นเธอ วิไลก็รู้สึกว่าในที่สุดก็หายใจลึกได้
“ไพลินล่ะ”
‘หลับอยู่ ล็อกประตูมาแล้ว แล้วคุณแม่ล่ะ’
พอเข้ามาในครัว สุดารัตน์ก็คุกเข่าลงบนพื้นทันที เธอดึงไฟฉายปากกาจากกระเป๋าเสื้อ ใช้นิ้วเปิดเปลือกตาของแม่แล้วส่องไฟ จากนั้นจ้องนาฬิกาที่หนีบติดอกเสื้อ จับชีพจรที่ข้อมือแม่
‘รูม่านตาปกติ ชีพจรเร็ว คุณแม่คะ หายใจลึก ๆ นะคะ’
แม่ไม่ตอบ สุดารัตน์หยิบปรอทวัดไข้จากกระเป๋าเสื้อ แล้วเสียบไว้ใต้รักแร้แม่ สามสิบแปดองศาสองสิบ
“สุดารัตน์ ฟังนะ เมื่อกี้แม่พูดทั้งที่ไม่ขยับปากเลย”
‘พูดเหรอ พูดว่าอะไร’
“บอกว่ารักแต่ธนวัฒน์ แล้วก็บอกว่าไม่เคยได้ให้ผมอ้อน”
สุดารัตน์หรี่ตาเรียวยาวลงเล็กน้อย ไฝข้างจมูกซ้ายกระตุก
‘ทางการแพทย์ก็คืออาการเพ้อจากไข้ ในผู้สูงอายุไม่ใช่เรื่องแปลก บางครั้งความเสียใจในอดีตก็หลุดออกมาจากปากกะทันหัน’
ตอนนั้นเอง เสียงนั้นก็เรียกชื่ออีกครั้งสองหน หลังหูข้างขวา วิไล วิไล
วิไลหันขวับไปมองภรรยาราวกับถูกดีดตัว
“เมื่อกี้… ได้ยินใช่ไหม”
‘เสียงครางน่ะ แม่ทรมานเพราะไข้’
สุดารัตน์พูดแล้วใช้ผ้าเช็ดหน้าซับเหงื่อบนหน้าผากแม่ ขณะก้มตัว ผมแข็งสีดำที่รวบไว้ในตาข่ายดำก็แกว่งเบา ๆ ที่ต้นคอ
จากส่วนลึกในลำคอของแม่ มีเสียงครางแผ่วเล็ดลอดออกมาจริง ๆ แต่ในหูของวิไล เหนือเสียงครางนั้นยังมีอีกเสียงหนึ่งซ้อนทับอย่างชัดเจน
แม่ลุกขึ้นยืนกะทันหัน
ร่างเล็กนั้นเอาแรงมาจากไหน แม่สะบัดมือสุดารัตน์ออก ถอดรองเท้าแตะพลาสติกทิ้ง เดินเท้าเปล่าผ่านห้องนอนมุ่งไปที่ระเบียง พวงกุญแจที่ติดเข็มกลัดไว้ที่หน้าอกเสื้อดังกรุ๊งกริ๊ง กล่องใบเล็กสีชมพูหล่นจากกระเป๋าแล้วไถลไปบนพื้น นั่นคือยาหัวใจ
“แม่!”
แม่เอามือทั้งสองจับราวระเบียง ยกเท้าข้างหนึ่งขึ้น ลงไปจากชั้นห้า พื้นแอสฟัลต์ของลานจอดรถแผ่ดำอยู่เบื้องล่าง
วิไลเอาแขนรวบเอวแม่จากข้างหลัง ดึงเท่าไรมือแม่ก็ไม่หลุดจากราว สองนิ้วของมือขวาที่ไม่ควรเหยียดได้ เกี่ยวเข้ากับแท่งเหล็กราวตะขอ สุดารัตน์เข้ามาจากด้านข้าง แกะนิ้วเหล่านั้นออกทีละนิ้ว
‘เดี๋ยวก่อน เดี๋ยว แรงอะไรเนี่ย…!’
ทั้งสามคนล้มลงบนพื้นห้องนอนพร้อมกัน
แม่ยังพยายามคลานไปทางระเบียง วิไลกระชากผ้าขาวม้าจากราวตากผ้า พันที่ข้อมือขวาของแม่ แล้วมัดไว้กับขาเตียง มือที่ผูกปมสั่นหนักมาก
‘วิไล นั่นคือการผูกมัดร่างกายนะ ขนาดในโรงพยาบาล ถ้าทำเองก็เป็นปัญหาได้’
ปกติภรรยาเรียกเขาว่า “คุณ” แต่คราวนี้เรียกชื่อห้วน ๆ วิไลรู้ว่าเธอตกใจมากเพียงใด
“ถึงอย่างนั้นก็จะทำ ถ้าตกลงไปก็จบ ผมจะนั่งเฝ้าอยู่ข้าง ๆ จนเช้า”
นี่เป็นครั้งแรกที่เสียงของตัวเองฟังแข็งกระด้างถึงเพียงนี้
สุดารัตน์กัดริมฝีปาก มองเปรียบเทียบข้อมือแม่กับปมที่มัด จากนั้นเก็บกล่องสีชมพูจากพื้น เปิดฝาแล้วชะโงกดูข้างใน
‘…เข้าใจแล้ว เช้าตรู่จะพาไปโรงพยาบาลของฉัน จะโทรไปห้องฉุกเฉินถามว่ามีเตียงว่างไหม ปมอย่าให้แน่นเกินไป ให้สอดนิ้วเข้าได้’
สุดารัตน์กำสร้อยทองที่คอแน่น มือถือในมือ เดินออกไปที่ครัว
*
ในห้องนอนเหลือเพียงเขากับแม่สองคน
นอกหน้าต่าง เลยลานจอดรถไป เห็นอาคารสีดำหลังหนึ่ง เป็นอาคารที่สามซึ่งไฟไหม้เมื่อยี่สิบปีก่อน แล้วถูกปิดห้ามเข้ามาจนถึงทุกวันนี้ พ่อของเขา ประสูตร เสียชีวิตในไฟไหม้ครั้งนั้น ไม่มีใครในครอบครัวเอ่ยถึงคืนนั้น
หน้าตึกที่ไหม้เกรียมนั้น มีแสงเล็ก ๆ แกว่งไปมา
เป็นมือถือที่ปลายไม้เซลฟี่ ชายหนุ่มในแจ็กเก็ตสีเงินกำลังใช้ไฟส่องหน้าต่างสีดำทีละบาน เขาคือ เจ๊ท เรืองศรี ที่อาศัยอยู่ชั้นสามของตึกนี้ เป็นคนที่ถ่ายคลิปสถานที่ผีสิงแล้วปล่อยลงอินเทอร์เน็ต แม่มักบ่นว่าดึกดื่นแล้วยังเสียงดัง
วิไลจะดึงม่านปิด แต่ก็หยุดมือ รู้สึกว่าถ้าปล่อยมือไป แม่จะลุกขึ้นอีก
เขาคุกเข่าข้างเตียง ลองสอดนิ้วหนึ่งนิ้วเข้าไปในผ้าที่พันข้อมือแม่ ไม่ได้แน่นเลย แต่มือแม่กลับเย็นราวน้ำแข็ง
“แม่ ขอโทษนะ ขอโทษครับ มือเจ็บไหม”
ในดวงตาเรียวเล็กของแม่ มีประกายแสงวาบกลับคืนมา
หางตาตกลงเล็กน้อย ริมฝีปากขยับ คราวนี้ ริมฝีปากของแม่ขยับจริง ๆ
‘ลูก… สมุดบัญชีของพ่อ… ใต้อ่างล้างจาน’
เสียงเบาและแหบพร่า แต่เป็นเสียงของแม่ เสียงแหบเล็กน้อยที่เรียกลูกค้ามาสามสิบปีที่แผงลอย
“สมุดบัญชี สมุดของพ่อเหรอ แม่ นั่นมันเรื่องอะไรครับ นี่แม่”
ไม่มีคำตอบ
แสงในดวงตาแม่ค่อย ๆ จางหายไป หางตาที่กำลังตกลงนั้นแข็งค้างอยู่อย่างนั้น ริมฝีปากปิดสนิทอีกครั้ง
อากาศในห้องเย็นยะเยือกขึ้นฉับพลัน ขนที่แขนลุกชันเอง
จากทางครัว ได้ยินเสียงเร็ว ๆ ของสุดารัตน์ที่คุยโทรศัพท์ ทั้งที่น่าจะอยู่ใกล้แค่นั้น กลับไกลแสนไกล
ลมหายใจชื้น ๆ รดเข้าที่หลังหูข้างขวา
‘วิไล วิไล จงเรียกทุกคนมารวมกันที่ครัว ให้ข้ามีสำรับหนึ่งที่ด้วย คนที่ไม่มา คราวหน้าข้าจะไปหา’
วิไลเปล่งเสียงไม่ออก
ใบหน้าของแม่หันมาทางนี้ตลอด ไม่กะพริบตา ไม่ขยับริมฝีปาก เพียงแต่จ้องมองวิไลอยู่
〈ทุกคน ทุกคนคือใคร〉
แม่ กับตัวเขา กับน้องชาย แล้วก็ พอเริ่มคิดต่อ วิไลก็สั่นศีรษะ ไม่อยากคิด
เขามองไปที่หน้าต่างด้วยสายตาที่สั่นไหว
แสงไฟที่ส่องตึกไหม้นั้นดับไปแล้ว
แต่ในความมืดของลานจอดรถ กลับมีแสงสีแดงดวงเล็กหนึ่งดวงสว่างขึ้นแทน
เป็นสัญลักษณ์บอกว่ากำลังบันทึกวิดีโอ
แสงสีแดงนั้นไม่ได้หันไปทางตึกที่ไหม้ แต่หันตรงมาที่หน้าต่างบานนี้
── จบบทที่ 1 ──
